Το NAVTEX είναι διεθνής υπηρεσία που μεταδίδει στα πλοία εν πλω ναυτιλιακές προειδοποιήσεις, μετεωρολογικά δελτία και επείγουσες πληροφορίες για τις παράκτιες θαλάσσιες περιοχές. Ο δέκτης του πλοίου λαμβάνει τα μηνύματα αυτόματα και τα τυπώνει απευθείας, με τηλετυπικό τρόπο.

Πώς δημιουργήθηκε

Τη δημιουργία της υπηρεσίας τη συμφώνησαν από κοινού ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) και ο Διεθνής Υδρογραφικός Οργανισμός (IHO), με αποφάσεις οργάνων του IMO το 1986 και το 1987. Το NAVTEX είναι τμήμα του Παγκόσμιου Ναυτιλιακού Συστήματος Κινδύνου και Ασφάλειας (GMDSS), που αναπτύσσεται στο πλαίσιο του IMO.

Εκπομπές και κωδικοί μηνυμάτων

Κάθε σταθμός εκπέμπει ανά τέσσερις ώρες, με βάση πρόγραμμα του IMO, και κάθε εκπομπή διαρκεί έως δέκα λεπτά. Ό,τι είναι ζωτικής σημασίας, όπως πληροφορίες για έρευνα και διάσωση ή έκτακτη αναγγελία θύελλας, μεταδίδεται εκτός προγράμματος. Ο δέκτης ρυθμίζεται να δέχεται μηνύματα από συγκεκριμένους σταθμούς και συγκεκριμένες κατηγορίες, και πρέπει να είναι ανοιχτός τουλάχιστον 12 ώρες πριν από την αναχώρηση του πλοίου ή να λειτουργεί συνεχώς.

Στην αρχή κάθε μηνύματος υπάρχει κωδικός τεσσάρων χαρακτήρων. Το πρώτο γράμμα δείχνει τον σταθμό, το δεύτερο την κατηγορία και τα δύο ψηφία που ακολουθούν είναι ο αύξων αριθμός, από 01 έως 99. Τα έκτακτα μηνύματα που πρέπει οπωσδήποτε να φτάσουν στα πλοία παίρνουν τον αριθμό 00, ώστε ο δέκτης να τα τυπώνει πάντα, όπως κι αν έχει ρυθμιστεί. Οι πιο συχνές κατηγορίες είναι:

• A: ναυτιλιακές προειδοποιήσεις
• B: αναγγελίες θυελλωδών ανέμων
• D: πληροφορίες έρευνας και διάσωσης
• E: δελτία καιρού

Οι ελληνικοί σταθμοί

Οι ελληνικές θάλασσες καλύπτονται από τρεις σταθμούς: του Ηρακλείου για το Νότιο Αιγαίο, της Κέρκυρας για το Ιόνιο και της Λήμνου για το Αιγαίο. Εκπέμπουν στα αγγλικά στη διεθνή συχνότητα των 518 kHz και, από την 1η Φεβρουαρίου 2012, στα ελληνικά στα 490 kHz. Ο σταθμός του Ηρακλείου εκπέμπει επιπλέον στα 4209,5 kHz.

Συντονιστής για τα μηνύματα που αφορούν τις ελληνικές θάλασσες είναι η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού, που τα συλλέγει, τα επεξεργάζεται και τα προωθεί στους σταθμούς για εκπομπή. Συνεργάζονται η ΕΜΥ και ο θάλαμος επιχειρήσεων του Λιμενικού Σώματος. Διεθνώς, η Ελλάδα ανήκει στη ναυτιλιακή περιοχή NAVAREA III της Μεσογείου, με συντονιστή την Ισπανική Υδρογραφική Υπηρεσία.

Γιατί ακούγεται στην οικονομική επικαιρότητα

Οι ναυτιλιακές προειδοποιήσεις ενημερώνουν τα πλοία για ό,τι επηρεάζει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε μια περιοχή. Γι’ αυτό ο όρος εμφανίζεται συχνά σε ειδήσεις για έργα στη θάλασσα, όπως οι έρευνες βυθού για υποθαλάσσια καλώδια ηλεκτρικής διασύνδεσης, που ξεκινούν αφού εκδοθεί NAVTEX για την περιοχή όπου θα κινηθούν τα πλοία.