Μέρισμα είναι το μέρος των κερδών μιας εταιρείας που διανέμεται στους μετόχους της, συνήθως σε μετρητά και ως ποσό ανά μετοχή. Για τη διανομή αποφασίζει η γενική συνέλευση των μετόχων, με βάση τις οικονομικές καταστάσεις της χρήσης. Τα κέρδη που δεν διανέμονται μένουν στην εταιρεία ως αποθεματικά ή για επενδύσεις. Μέρισμα μπορεί να δοθεί μόνο από κέρδη ή αποθεματικά που ο νόμος επιτρέπει να διανεμηθούν, γι’ αυτό οι εταιρείες με ζημιές συνήθως δεν διανέμουν.

Το ελάχιστο μέρισμα

Στις ανώνυμες εταιρείες ο ν. 4548/2018 προβλέπει ελάχιστο μέρισμα 35% των καθαρών κερδών, αφού αφαιρεθούν η κράτηση για το τακτικό αποθεματικό και τα κέρδη που δεν έχουν πραγματοποιηθεί, και καταβάλλεται σε μετρητά. Η γενική συνέλευση μπορεί με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία να μειώσει το ποσοστό, όχι όμως κάτω από 10%. Για να μη διανεμηθεί καθόλου ελάχιστο μέρισμα απαιτείται πλειοψηφία 80% του κεφαλαίου που εκπροσωπείται στη συνέλευση. Τα κέρδη αυτά μπορούν επίσης να κεφαλαιοποιηθούν και να δοθούν στους μετόχους ως νέες μετοχές.

Το διοικητικό συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει και προμέρισμα (προσωρινό μέρισμα) μέσα στη χρήση, εφόσον καταρτιστούν οικονομικές καταστάσεις που δείχνουν ότι υπάρχουν τα απαραίτητα ποσά και δημοσιευτούν δύο μήνες πριν από τη διανομή.

Αποκοπή και δικαιούχοι

Στις εισηγμένες εταιρείες κάθε διανομή συνοδεύεται από τρεις ημερομηνίες:

• Ημερομηνία αποκοπής (ex-date): από αυτή την ημέρα η μετοχή διαπραγματεύεται χωρίς το δικαίωμα στο μέρισμα. Όποιος αγοράσει από την αποκοπή και μετά δεν το εισπράττει.
• Ημερομηνία προσδιορισμού δικαιούχων (record date): δικαιούχοι είναι όσοι είναι εγγεγραμμένοι ως μέτοχοι στο Σύστημα Άυλων Τίτλων (ΣΑΤ) εκείνη την ημέρα, που συνήθως είναι η επόμενη εργάσιμη μετά την αποκοπή.
• Ημερομηνία πληρωμής: η ημέρα που το ποσό πιστώνεται στους δικαιούχους, μέσω της τράπεζας που ορίζει η εταιρεία.

Οι ίδιες μετοχές που κατέχει η εταιρεία δεν παίρνουν μέρισμα, οπότε το ποσό τους μοιράζεται στις υπόλοιπες μετοχές.

Φορολογία και μερισματική απόδοση

Στην Ελλάδα από το μέρισμα παρακρατείται φόρος 5%, σύμφωνα με τα άρθρα 40 και 64 του ν. 4172/2013 όπως τροποποιήθηκαν με τον ν. 4646/2019. Ένα μικτό μέρισμα 1 ευρώ ανά μετοχή αντιστοιχεί σε καθαρό ποσό 0,95 ευρώ. Ο λόγος του μερίσματος ανά μετοχή προς την τιμή της μετοχής λέγεται μερισματική απόδοση και χρησιμοποιείται για να συγκρίνονται εταιρείες με διαφορετική τιμή μετοχής.