Το ψηφιακό ευρώ είναι μια προτεινόμενη ηλεκτρονική μορφή του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος, η οποία θα εκδίδεται και θα υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης. Θα αποτελεί «χρήμα κεντρικής τράπεζας», όπως τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα, αλλά θα χρησιμοποιείται σε ψηφιακή μορφή για πληρωμές σε καταστήματα, ηλεκτρονικές αγορές ή συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών. Η αξία του θα είναι πάντοτε ίση με εκείνη του φυσικού ευρώ: ένα ψηφιακό ευρώ θα αντιστοιχεί σε ένα ευρώ. Στόχος του δεν είναι να καταργήσει τα μετρητά, αλλά να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς αυτά, προσφέροντας στους πολίτες έναν δημόσιο και ευρέως αποδεκτό τρόπο ψηφιακής πληρωμής.

Το ψηφιακό ευρώ διαφέρει από τα χρήματα που τηρούνται σήμερα σε έναν τραπεζικό λογαριασμό. Οι τραπεζικές καταθέσεις αποτελούν υποχρεώσεις των εμπορικών τραπεζών, ενώ το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί άμεση απαίτηση έναντι της κεντρικής τράπεζας. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα εξαρτάται από τη φερεγγυότητα μιας ιδιωτικής τράπεζας ή μιας εταιρείας πληρωμών. Οι χρήστες θα μπορούν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, να το διατηρούν σε ψηφιακό πορτοφόλι και να πραγματοποιούν συναλλαγές μέσω κινητού τηλεφώνου, κάρτας ή άλλης συσκευής. Εξετάζεται επίσης η δυνατότητα πληρωμών χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, ώστε το σύστημα να παραμένει λειτουργικό σε περισσότερες περιστάσεις.

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα υπέρ του ψηφιακού ευρώ είναι ότι μπορεί να ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης στις πληρωμές. Μεγάλο μέρος των ψηφιακών συναλλαγών βασίζεται σήμερα σε ιδιωτικά και συχνά μη ευρωπαϊκά δίκτυα. Ένα δημόσιο ευρωπαϊκό μέσο πληρωμής θα μπορούσε να αυξήσει τον ανταγωνισμό, να περιορίσει την εξάρτηση από συγκεκριμένους παρόχους και να διασφαλίσει ότι οι πολίτες θα εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε χρήμα κεντρικής τράπεζας σε μια οικονομία όπου οι πληρωμές γίνονται ολοένα περισσότερο ψηφιακά. Παράλληλα, θα μπορούσε να διευκολύνει τις διασυνοριακές πληρωμές εντός της Ευρωζώνης και να προωθήσει τη χρηματοοικονομική ένταξη.

Ωστόσο, η εφαρμογή του συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις. Κρίσιμα ζητήματα είναι η προστασία της ιδιωτικότητας, η κυβερνοασφάλεια, η αποτροπή παράνομων συναλλαγών και η επίδραση στις τραπεζικές καταθέσεις. Εάν οι πολίτες μετέφεραν μαζικά χρήματα από τις τράπεζες στο ψηφιακό ευρώ, θα μπορούσε να περιοριστεί η χρηματοδότηση που διαθέτουν οι τράπεζες για δάνεια. Για τον λόγο αυτό έχουν συζητηθεί όρια κατοχής και άλλες δικλίδες ασφαλείας. Το ψηφιακό ευρώ δεν πρέπει επίσης να συγχέεται με τα κρυπτονομίσματα: δεν θα έχει μεταβαλλόμενη αξία ούτε θα εκδίδεται από ιδιωτικό φορέα, αλλά θα αποτελεί επίσημο νόμισμα με την εγγύηση του Ευρωσυστήματος.