Δωρεάν δικαιώματα εκπομπών για την παραγωγή που εξάγεται και ακόμη πιο αργή μείωση του ανώτατου ορίου εκπομπών στα πρώτα χρόνια της περιόδου 2031-2040 ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο ΣΕΒ. Οι προτάσεις αφορούν την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (EU ETS) και ο Σύνδεσμος τις δημοσιοποίησε στις 9 Νοεμβρίου.

Η πρόταση της Κομισιόν

Η Επιτροπή παρουσίασε τον Ιούλιο του 2026 το σχέδιό της για τη δεκαετία 2031-2040, με διαβούλευση που έκλεισε στις 3 Νοεμβρίου. Κεντρικό στοιχείο είναι ο γραμμικός συντελεστής μείωσης (LRF), δηλαδή ο ρυθμός με τον οποίο λιγοστεύει κάθε χρόνο η συνολική ποσότητα δικαιωμάτων. Από 4,4% την περίοδο 2028-2030, ο συντελεστής πέφτει στο 3,7% για το 2031-2035 και στο 1,7% για το 2036-2040.

Ο ΣΕΒ κρίνει ότι το σχέδιο βελτιώνει το ισχύον πλαίσιο, όμως δεν δίνει πειστικές λύσεις στα προβλήματα της βιομηχανίας. Προειδοποιεί ότι, χωρίς αλλαγές, το κόστος των κλιματικών στόχων θα είναι η αποβιομηχάνιση της Ευρώπης.

Οι τέσσερις αλλαγές που ζητά

• Μεγαλύτερη επιβράδυνση της μείωσης των δικαιωμάτων στα πρώτα έτη της νέας περιόδου.
• Ισχυρότερη προστασία της ευρωπαϊκής παραγωγής το 2031-2035, ώσπου να φανεί στην πράξη ότι λειτουργεί ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM).
• Δωρεάν δικαιώματα για τις ποσότητες που εξάγονται, με τρόπο συμβατό με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
• Απόσυρση της πρόβλεψης που συνδέει τη δωρεάν κατανομή με πρόσθετες επενδυτικές υποχρεώσεις.

Το αίτημα για τις εξαγωγές σχετίζεται με τη σταδιακή κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων σε χάλυβα, τσιμέντο, αλουμίνιο και λιπάσματα, όπου τη θέση τους παίρνει το τέλος CBAM στις εισαγωγές. Ο Σύνδεσμος αναφέρει ότι έχει υποβάλει εναλλακτικές λύσεις για τους εξαγωγείς, χωρίς να τις περιγράφει.

Η ναυτιλία και τα επόμενα βήματα

Ξεχωριστή σημασία για την Ελλάδα δίνει ο ΣΕΒ στο προτεινόμενο πλαίσιο εφαρμογής του ETS στις θαλάσσιες μεταφορές. Στη διαδικασία συμμετέχει μέσω της Διοίκησής του, του γραφείου του στις Βρυξέλλες και ως μέλος της BusinessEurope.

Το τελικό κείμενο θα διαμορφωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών, με στόχο συμφωνία μέσα στο 2027.