Οι πιέσεις που δέχθηκαν τον Σεπτέμβριο τα κρατικά ομόλογα της Ευρωζώνης δεν συνιστούν, κατά τη Morningstar DBRS, ένδειξη ότι επιδεινώνεται συνολικά η πιστοληπτική ικανότητα των ευρωπαϊκών κρατών. Ο καναδικός οίκος αξιολόγησης δεν βλέπει ούτε πρόβλημα χρηματοδότησης, αφού όλοι οι μεγάλοι κρατικοί εκδότες βγήκαν στις αγορές μέσα στον μήνα και η ζήτηση για τους μακροπρόθεσμους τίτλους ξεπέρασε αισθητά την προσφορά.

Πόσο ανέβηκαν οι αποδόσεις

Τα στοιχεία που παραθέτει ο οίκος αφορούν τα δεκαετή ομόλογα και το διάστημα από την 1η Σεπτεμβρίου έως την 1η Οκτωβρίου.

• Γερμανία: άνοδος 22 μονάδων βάσης, στο 3,56%
• Γαλλία: άνοδος άνω των 70 μονάδων βάσης, στο 4,92%
• Ελλάδα, Ιταλία και Βέλγιο: περίπου 55 μονάδες βάσης
• Ισπανία και Πορτογαλία: περίπου 35 μονάδες βάσης

Μέρος της κίνησης αντιστράφηκε τις πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου. Το ότι η άνοδος ήταν τόσο διάχυτη σημαίνει, σύμφωνα με τη DBRS, ότι δεν εξηγείται μόνο από τα προβλήματα κάθε χώρας. Στις ΗΠΑ η απόδοση του δεκαετούς αυξήθηκε τον ίδιο μήνα 44 μονάδες βάσης, στο 5,23%.

Η Γαλλία ξεχωρίζει. Η διαφορά απόδοσης του γαλλικού δεκαετούς από το γερμανικό έφτασε τις 150 μονάδες βάσης, πάνω από το διπλάσιο σε σχέση με τον Ιούνιο. Ο οίκος το αποδίδει στο μεγάλο έλλειμμα και στον πολιτικό κατακερματισμό, που δυσκολεύει τη δημοσιονομική προσαρμογή.

Λιγότερη ΕΚΤ, περισσότερα hedge funds

Η DBRS βλέπει τρεις αιτίες πίσω από την ανατιμολόγηση: υψηλότερα πραγματικά επιτόκια διεθνώς, μεγαλύτερη προσφορά χρέους από κράτη και επιχειρήσεις, και αλλαγή στο ποιος αγοράζει τα ομόλογα. Ο ισολογισμός της ΕΚΤ έχει μειωθεί από σχεδόν 9 τρισ. ευρώ το 2022 σε περίπου 6 τρισ. ευρώ, άρα μεγαλύτερο μέρος των εκδόσεων καταλήγει σε ιδιώτες επενδυτές.

Σύμφωνα με έρευνα της ΕΚΤ που επικαλείται ο οίκος, τα hedge funds κάνουν πλέον πάνω από τις μισές συναλλαγές στα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα. Οι επενδυτές αυτοί αντιδρούν ταχύτερα σε πολιτικές και δημοσιονομικές ειδήσεις, κάτι που μεγαλώνει τις διακυμάνσεις.

Πότε πιέζονται οι αξιολογήσεις

Μια προσωρινή άνοδος των αποδόσεων δεν αρκεί για υποβάθμιση. Αρνητική πίεση στις αξιολογήσεις θα υπάρξει, κατά τον οίκο, αν το ακριβότερο κόστος δανεισμού παγιωθεί και αρχίσει να βαραίνει τη δυναμική του χρέους.

Πιο εκτεθειμένες είναι οι χώρες με υψηλό χρέος, αδύναμα δημοσιονομικά και πολιτική αβεβαιότητα. Όσες συνδυάζουν ισορροπημένη δημοσιονομική πολιτική με ισχυρότερη ανάπτυξη έχουν μεγαλύτερο περιθώριο να απορροφήσουν το υψηλότερο κόστος.