Ο πρωθυπουργός της Αυστραλία, Άντονι Αλμπανέζι, ανακοίνωσε αρχική επένδυση άνω των 2 δισ. ευρώ για την κατασκευή νέου ναυπηγείου, στο οποίο θα ναυπηγηθούν υποβρύχια με πυρηνική πρόωση στο πλαίσιο της συμφωνίας AUKUS με τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η αρχική χρηματοδότηση, ύψους 3,9 δισ. δολαρίων Αυστραλίας – περίπου 2,4 δισ. ευρώ – χαρακτηρίστηκε από τον Αλμπανέζι ως «προκαταβολή» για ένα πρόγραμμα που θεωρείται κομβικό για την αμυντική στρατηγική της χώρας. Στόχος είναι η απόκτηση υποβρυχίων με πυρηνική πρόωση και συμβατικό οπλισμό, ικανών για επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας στον Ειρηνικό.
Το μεγαλύτερο εξοπλιστικό πρόγραμμα στην ιστορία της χώρας
Η συμφωνία AUKUS, που υπεγράφη το 2021, αποσκοπεί στην ενίσχυση της παρουσίας και αποτρεπτικής ισχύος των τριών χωρών στον Ειρηνικό, με φόντο την αυξανόμενη επιρροή της Κίνα. Προβλέπει τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την από κοινού ανάπτυξη και ναυπήγηση υποβρυχίων αιχμής.
Μακροπρόθεσμα, η επένδυση για το νέο ναυπηγείο, που θα κατασκευαστεί κοντά στην Αδελαΐδα, εκτιμάται ότι θα φθάσει τα 30 δισ. δολάρια Αυστραλίας – περίπου 18 δισ. ευρώ. Το συνολικό κόστος του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας και ένταξης των υποβρυχίων στο πολεμικό ναυτικό, ενδέχεται να προσεγγίσει τα 200 δισ. ευρώ σε βάθος 30ετίας, καθιστώντας το το ακριβότερο εξοπλιστικό πρόγραμμα στην ιστορία της Αυστραλίας.
Στόχος η εθνική κυριαρχία στην αμυντική βιομηχανία
Σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας Ρίτσαρντ Μαρλς, το νέο ναυπηγείο στην περιοχή Όσμπορν αποτελεί κομβικό στοιχείο του προγράμματος, καθώς θα επιτρέψει στη χώρα να αναπτύξει εθνική δυναμικότητα ναυπήγησης υποβρυχίων με πυρηνική πρόωση τις επόμενες δεκαετίες.
Τα υποβρύχια αμερικανοβρετανικού σχεδιασμού αναμένεται να αρχίσουν να παραλαμβάνονται από το 2032 και να εντάσσονται σταδιακά στο πολεμικό ναυτικό της Αυστραλίας, ενισχύοντας τη δυνατότητα πλήγματος μακράς εμβέλειας.
Η διπλωματική κρίση με τη Γαλλία
Η επιλογή της AUKUS προκάλεσε σοβαρή διπλωματική κρίση με τη Γαλλία, καθώς η Καμπέρα ακύρωσε προηγούμενη συμφωνία δισεκατομμυρίων ευρώ για την προμήθεια γαλλικών υποβρυχίων με συμβατική πρόωση. Η απόφαση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από το Παρίσι και επηρέασε τις διμερείς σχέσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Με την επένδυση αυτή, η Αυστραλία επιδιώκει όχι μόνο την ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος, αλλά και τη δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας σε έναν από τους πλέον στρατηγικούς τομείς της αμυντικής βιομηχανίας, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών ανταγωνισμών στον Ινδο-Ειρηνικό.