Η Κίνα συνεχίζει να αιφνιδιάζει τις διεθνείς αγορές, καθώς το εμπορικό της πλεόνασμα σε αγαθά και υπηρεσίες ξεπέρασε ήδη το νέο ιστορικό ορόσημο του 1 τρισ. δολαρίων μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο. Τα επικαιροποιημένα στοιχεία της τελωνειακής υπηρεσίας δείχνουν ότι από τον Ιανουάριο έως τον Νοέμβριο, το πλεόνασμα άγγιξε τα 1,08 τρισ. δολάρια, επιβεβαιώνοντας την ισχυρή εξαγωγική δυναμική της χώρας.

Πώς διαμορφώνεται η εικόνα των κινεζικών εξαγωγών

Παρά τους αμερικανικούς δασμούς, που μείωσαν τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ κατά σχεδόν 20%, το Πεκίνο εξισορρόπησε την κατάσταση περιορίζοντας αντίστοιχα τις εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων. Το αποτέλεσμα ήταν η διατήρηση ενός ιδιαίτερα υψηλού λόγου εξαγωγών προς εισαγωγές, με το εμπορικό πλεόνασμα να ενισχύεται μήνα με τον μήνα.

Μόνο τον Νοέμβριο, το πλεόνασμα ανήλθε στα 111,68 δισ. δολάρια, το τρίτο μεγαλύτερο στην ιστορία, ενώ συνολικά στο 11μηνο η αύξηση φτάνει το 21,7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Ο ρόλος της παγκόσμιας ζήτησης

Η άνοδος των κινεζικών εξαγωγών συνδέεται με την έντονη διεθνή ζήτηση για αυτοκίνητα, φωτοβολταϊκά, ηλεκτρονικές συσκευές και καταναλωτικά προϊόντα. Οι κινεζικές εταιρείες κερδίζουν συνεχώς μερίδιο αγοράς σε περιοχές όπως η Νοτιοανατολική Ασία, η Αφρική, η Ευρώπη και η Λατινική Αμερική.

Παραδοσιακές βιομηχανικές δυνάμεις, όπως η Γερμανία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, χάνουν έδαφος, ενώ ορισμένα εργοστάσια σε αναπτυσσόμενες οικονομίες αναγκάζονται να περιορίσουν ή να διακόψουν τη λειτουργία τους, αδυνατώντας να ανταπεξέλθουν στις χαμηλότερες κινεζικές τιμές.

Ευρωπαϊκές ανησυχίες και ο ρόλος του νομίσματος

Το Πεκίνο εξάγει πλέον υπερδιπλάσια προϊόντα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση από όσα εισάγει, με το εμπορικό πλεόνασμα να διευρύνεται σταθερά. Καθοριστικό παράγοντα αποτελεί η ασθενής ισοτιμία του γουάν, που έχει αποδυναμωθεί έναντι του ευρώ και άλλων νομισμάτων.

Η υποτίμηση αυτή ενισχύει τις εξαγωγές, καθιστώντας τα κινεζικά προϊόντα ακόμη πιο ανταγωνιστικά.

Από το ΔΝΤ έως την εσωτερική ζήτηση

Κορυφαία στελέχη του ΔΝΤ βρίσκονται στην Κίνα για την αξιολόγηση των συναλλαγματικών πολιτικών της χώρας, τη στιγμή που ολοένα και περισσότεροι οικονομολόγοι ζητούν ανατίμηση του γουάν. Μια ισχυρότερη ισοτιμία θα έκανε φθηνότερα τα εισαγόμενα αγαθά και θα ενίσχυε το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, υποστηρίζοντας την εγχώρια κατανάλωση.

Ωστόσο, μια σημαντική ανατίμηση θα περιόριζε την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών και θα επηρέαζε τις επενδύσεις παραγωγής στη χώρα.

Γεωπολιτικές προεκτάσεις

Τα μεγάλα πλεονάσματα επιτρέπουν στην Κίνα να χρηματοδοτεί τεχνολογική ανάπτυξη αλλά και να στηρίζει κυβερνήσεις όπως της Ρωσίας, της Βόρειας Κορέας και του Ιράν, προκαλώντας ανησυχίες διεθνώς. Ταυτόχρονα, το Πεκίνο επιδιώκει να αποτρέψει νέους εμπορικούς φραγμούς, με τον Σι Τζινπίνγκ να επισημαίνει ότι ο προστατευτισμός μόνο θα επιδεινώσει το περιβάλλον του διεθνούς εμπορίου.

Το επόμενο βήμα για την κινεζική οικονομία

Ορισμένοι Κινέζοι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η βιώσιμη τόνωση της κατανάλωσης προϋποθέτει τη μείωση του πλεονάσματος. Όπως επισημαίνει ο Τζανγκ Τζουν, κάποια στιγμή η χώρα θα χρειαστεί να εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο ενός μικρού εμπορικού ελλείμματος, εάν θέλει να ενισχύσει σταθερά την εσωτερική ζήτηση.