Οι παγκόσμιες πωλήσεις όπλων κατέγραψαν νέο ιστορικό υψηλό το 2024, καθώς οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Λωρίδα της Γάζας διατήρησαν τη ζήτηση σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, παρά τα σοβαρά προβλήματα παραγωγής. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του SIPRI, οι πωλήσεις των 100 μεγαλύτερων κατασκευαστριών όπλων έφτασαν τα 679 δισ. δολάρια, σημειώνοντας άνοδο 5,9% σε σχέση με το 2023.
Ευρώπη στην πρώτη γραμμή της ανόδου
Κατά την τελευταία δεκαετία, οι πωλήσεις αυξήθηκαν συνολικά κατά 26%, με το SIPRI να επισημαίνει ότι η άνοδος του 2024 προήλθε κυρίως από την Ευρώπη. Η αυξημένη ζήτηση συνδέεται άμεσα με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ανάγκη των κρατών να αναπληρώσουν κρίσιμα αποθέματα στρατιωτικού υλικού, ενώ παράλληλα υλοποιούνται μεγάλα προγράμματα εκσυγχρονισμού.
Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η τσεχική Czechoslovak Group, η οποία παρουσίασε άλμα 193% χάρη στην παραγωγή οβίδων πυροβολικού, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ των 100 μεγαλύτερων προμηθευτών.
Οι ΗΠΑ παραμένουν κυρίαρχες
Από τις 100 μεγαλύτερες εταιρείες, οι 39 είναι αμερικανικές, συμπεριλαμβανομένων των Lockheed Martin, RTX και Northrop Grumman. Ο συνολικός τους τζίρος αυξήθηκε κατά 3,8% και έφτασε τα 334 δισ. δολάρια — ποσό που αντιστοιχεί στο ήμισυ των παγκόσμιων πωλήσεων. Ωστόσο, προβλήματα υπερβάσεων και καθυστερήσεις έπληξαν προγράμματα όπως τα F-35 και τα υποβρύχια Columbia.
Ευρωπαϊκές δυσκολίες στην αλυσίδα εφοδιασμού
Μολονότι οι ευρωπαϊκές κατασκευάστριες κατέγραψαν άνοδο 13%, στα 151 δισ. δολάρια, η προσπάθεια κάλυψης της ζήτησης παραμένει δύσκολη λόγω περιορισμένης πρόσβασης σε πρώτες ύλες. Η Airbus και η Safran αναγκάστηκαν να αλλάξουν προμηθευτές τιτανίου μετά την απόσυρση της Ρωσίας ως βασικού προμηθευτή, ενώ οι περιορισμοί της Κίνα στις σπάνιες γαίες αύξησαν το λειτουργικό κόστος εταιρειών όπως η Thales και η Rheinmetall.
Άνοδος στη Ρωσία παρά τις κυρώσεις
Δύο ρωσικές εταιρείες, η Rostec και η United Shipbuilding Corporation, είδαν τον συνδυαστικό τζίρο τους να αυξάνεται κατά 23%, στα 31,2 δισ. δολάρια. Παρά το εμπόδιο των διεθνών κυρώσεων, η εσωτερική ζήτηση κάλυψε τη μείωση των εξαγωγών. Ωστόσο, η Ρωσία αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, που περιορίζει την ικανότητα παραγωγής.
Ασία – Ωκεανία: Ανομοιογενής εικόνα
Η περιοχή της Ασίας και της Ωκεανίας ήταν η μοναδική όπου οι πωλήσεις μειώθηκαν κατά 1,2%, στα 130 δισ. δολάρια. Οι κινεζικές εταιρείες σημείωσαν πτώση λόγω σκανδάλων διαφθοράς που οδήγησαν σε ακυρώσεις συμβολαίων, ενώ αντίθετα Ιαπωνία και Νότια Κορέα ενισχύθηκαν από αυξημένες ευρωπαϊκές παραγγελίες.
Ισραηλινά όπλα: Σταθερά υψηλή ζήτηση
Στη Μέση Ανατολή, οι εννέα μεγαλύτερες κατασκευάστριες είχαν τζίρο 31 δισ. δολαρίων, εκ των οποίων πάνω από τα μισά προήλθαν από ισραηλινές εταιρείες. Παρά τις διεθνείς αντιδράσεις για τις ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα, η ζήτηση για ισραηλινό στρατιωτικό υλικό παρέμεινε σχεδόν ανεπηρέαστη, σημειώνοντας αύξηση 16%.
