Η περαιτέρω συγκέντρωση στον κλάδο των σούπερ μάρκετ θεωρείται πλέον δεδομένη, καθώς το αυξημένο λειτουργικό κόστος, τα χαμηλά περιθώρια κέρδους και οι νέες ρυθμιστικές απαιτήσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον έντονης πίεσης για τις επιχειρήσεις, όπως επισημαίνουν στελέχη της ΕΣΕ.
Πίεση στην κερδοφορία και ανάγκη για θεσμικές παρεμβάσεις
Παρά την αύξηση των πωλήσεων, η καθαρή κερδοφορία των αλυσίδων παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Οι δαπάνες λειτουργίας αυξάνονται ταχύτερα από τον τζίρο, επιβαρύνοντας σημαντικά τα αποτελέσματα. Οι επενδύσεις εξακολουθούν να βασίζονται κυρίως σε τραπεζικό δανεισμό και ίδια κεφάλαια, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη στοχευμένων θεσμικών μέτρων για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, εκτιμά ότι ένα «βιώσιμο και οικονομικά αποτελεσματικό μοντέλο» θα μπορούσε να διαμορφωθεί με 4 έως 6 μεγάλες αλυσίδες, έναντι περίπου 43 που λειτουργούν σήμερα. Αντίστοιχα, ο αντιπρόεδρος Γιάννης Μασούτης προανήγγειλε συνέχιση των εξαγορών και το 2026, εξαιτίας της έντονης πίεσης που δέχεται ο κλάδος από το αυξανόμενο κόστος, τα μισθώματα και τις κυβερνητικές ρυθμίσεις.
Οικονομικές επιδόσεις 2024–2025
Η ανάλυση 43 αλυσίδων από την ΕΣΕ και το ΙΕΛΚΑ δείχνει ότι οι πωλήσεις το 2024 ανήλθαν σε 13,06 δισ. ευρώ (+4,4%), αλλά τα κέρδη προ φόρων μειώθηκαν κατά 6,5% στα 215 εκατ. ευρώ. Το καθαρό περιθώριο κέρδους υποχώρησε στο 1,65%, ενώ τα EBITDA μειώθηκαν στο 5,97%.
Οι επενδύσεις του κλάδου μειώθηκαν στα 400 εκατ. ευρώ από 592 εκατ. ευρώ το 2023, ενώ την τελευταία δεκαετία ξεπέρασαν τα 3,5 δισ. ευρώ.
Αγορά FMCG: Ισχυρή ζήτηση και άνοδος των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας
Στο εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2025 ο τζίρος των ταχυκίνητων προϊόντων έφτασε τα 10,51 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 632 εκατ. ευρώ. Τα τρόφιμα κυριαρχούν στη ζήτηση, ενώ τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας συνεχίζουν ανοδικά, αγγίζοντας το 27,1% της συνολικής αγοράς.
Παρά τη μείωση του πληθωρισμού, οι τιμές παραμένουν ανοδικές (+1,5%), ενώ ο όγκος πωλήσεων αυξήθηκε κατά 4,2%.
Ο ρόλος του τουρισμού και του Airbnb στην κατανάλωση
Η τουριστική κίνηση αποτελεί ισχυρό μοχλό ζήτησης για την αγορά FMCG. Σύμφωνα με έρευνα της NielsenIQ σε 14 τουριστικές περιοχές, το 94% των επισκεπτών αγοράζει είδη Grocery, με το εμφιαλωμένο νερό (82%) και τη μπύρα (41%) να ξεχωρίζουν. Οι τουρίστες επιλέγουν προϊόντα βάσει τιμής, ελληνικής προέλευσης και διαθεσιμότητας.
Υπεραγορές και σούπερ μάρκετ αποτελούν τον βασικό προορισμό για προγραμματισμένες αγορές, ενώ mini markets και περίπτερα εξυπηρετούν αυθόρμητες ανάγκες. Παράλληλα, οι φούρνοι και οι λαϊκές αγορές ενισχύουν την εμπειρία με τοπικά προϊόντα.
Πληθωριστικές τάσεις: Μειώσεις και αυξήσεις ανά κατηγορία
Ο πληθωρισμός του κλάδου διαμορφώθηκε στο +1,08% τον Οκτώβριο 2025. Σημαντικές μειώσεις κατεγράφησαν σε λαχανικά, απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού, καθώς και σε τρόφιμα παντοπωλείου λόγω αποκλιμάκωσης στο ελαιόλαδο. Αντίθετα, αυξήσεις σημειώθηκαν σε μπισκότα–σοκολάτες, φρέσκα κρέατα και είδη πρωινού.
Καταναλωτική εμπιστοσύνη σε πτωτική πορεία
Η έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ έδειξε περαιτέρω μείωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης τον Οκτώβριο, με τον δείκτη να υποχωρεί στις -47,6 μονάδες. Οι προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική τους κατάσταση επιδεινώνονται, ενώ η πρόθεση αποταμίευσης παραμένει χαμηλή.
Παρά την απαισιοδοξία, η πρόθεση για μείζονες αγορές εμφανίζει μικρή ενίσχυση, γεγονός που αντανακλά προσαρμογή στην καταναλωτική συμπεριφορά παρά τη γενικότερη επιβάρυνση εισοδημάτων.