Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού στην Ελλάδα αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς, καθώς η αγορά εργασίας «στενεύει» μετά την πανδημία και οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν προσωπικό. Τα συμπεράσματα παρουσιάστηκαν στο 2ο Ετήσιο Συνέδριο του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών.

Μελέτη ΟΟΣΑ: Ελλείψεις δεξιοτήτων και κρίσιμος ρόλος της μετανάστευσης

Ο οικονομολόγος του ΟΟΣΑ Cem Özgüzel παρουσίασε νέα μελέτη για τις ελλείψεις δεξιοτήτων στην ελληνική αγορά. Όπως εξήγησε, το έργο του Οργανισμού στοχεύει στην κατανόηση των αιτιών που προκαλούν τις ελλείψεις, την εξέταση της συμβολής της μετανάστευσης και τη χάραξη πολιτικών που θα βελτιώσουν την αντιστοίχιση προσφοράς και ζήτησης εργασίας. Ο ίδιος τόνισε ότι τα στοιχεία αναδεικνύουν τον ρόλο της μετανάστευσης ως κρίσιμου παράγοντα ενίσχυσης της απασχόλησης και κάλυψης κενών θέσεων.

Σύμφωνα με τη μελέτη, το 71% των επιχειρήσεων δηλώνει δυσκολία εξεύρεσης προσωπικού, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ αλλά σταθερά υψηλό. Η στενότητα της αγοράς αυξήθηκε ραγδαία μετά το 2020, ενώ οι μετανάστες αποτελούν μόλις το 11% του πληθυσμού, κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (15%).

Οι περισσότεροι μετανάστες διαθέτουν χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο (26% έναντι 42% των ντόπιων) και απασχολούνται κυρίως σε χαμηλής ειδίκευσης επαγγέλματα όπως η γεωργία, οι κατασκευές και οι υπηρεσίες. Παρ’ όλα αυτά, το 45% εργάζεται σε θέσεις κάτω των προσόντων του, γεγονός που αναδεικνύει χαμένες δυνατότητες για την αγορά εργασίας.

Στοχευμένες πολιτικές για αποτελεσματική ένταξη

Η οικονομολόγος του ΟΟΣΑ Lisa Andersson υπογράμμισε ότι, παρότι οι μετανάστες μπορούν να καλύψουν κρίσιμες ελλείψεις, η αύξηση της μετανάστευσης δεν αρκεί από μόνη της. Χρειάζονται αποτελεσματικές πολιτικές ένταξης, καθώς πολλοί μετανάστες διαθέτουν εξειδίκευση αλλά αναγκάζονται να εργάζονται σε υποδεέστερες θέσεις. Σημείωσε την ανάγκη στοχευμένης διαχείρισης μεταναστευτικού δυναμικού, με χαρτογράφηση αναγκών και σύνδεση με χώρες προέλευσης.

Γυναικεία απασχόληση: κλειδί για την αντιμετώπιση των ελλείψεων

Ο Cem Özgüzel τόνισε ότι στην Ελλάδα εργάζεται το 60% των γυναικών και το 80% των ανδρών, δείχνοντας ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο αύξησης της συμμετοχής, ειδικά για τις μετανάστριες. Η ενίσχυση της γυναικείας απασχόλησης μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διαχείριση των δημογραφικών πιέσεων.

Το παράδειγμα της Ισπανίας

Η καθηγήτρια Maite Alguacil αναφέρθηκε στην ισπανική εμπειρία, όπου το 20% του πληθυσμού είναι αλλοδαποί. Περιέγραψε τη μεταρρύθμιση που νομιμοποίησε χιλιάδες μετανάστες και διευκόλυνε την ένταξή τους, υπογραμμίζοντας ότι η Ισπανία, με χαμηλή γεννητικότητα και προκλήσεις στο ασφαλιστικό, αξιοποιεί τη μετανάστευση ως εργαλείο βιωσιμότητας και κοινωνικής συνοχής. Οι περισσότεροι μετανάστες προέρχονται από τη Λατινική Αμερική και ενσωματώνονται πλήρως στην κοινωνία.