Η προοπτική μιας ειρηνευτικής συμφωνίας ή μιας παρατεταμένης κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας εγείρει καίρια ερωτήματα για την ευρωπαϊκή οικονομία. Νέα ανάλυση της HSBC εκτιμά ότι, αν και ο άμεσος αντίκτυπος θα ήταν περιορισμένος, διάφορα κανάλια μπορούν να επηρεάσουν θετικά την ανάπτυξη της Ευρώπης.

Επιπτώσεις στο ΑΕΠ και στην ενέργεια

Σύμφωνα με τους οικονομολόγους της HSBC, μια διαρκής ειρήνη θα μπορούσε να ενισχύσει το ΑΕΠ της Ε.Ε. κατά 0,2% έως 0,3%. Μια πιο ουσιαστική διευθέτηση, με αποκατάσταση των ρωσικών ενεργειακών ροών, θα είχε ισχυρότερο αποτέλεσμα, αν και οι πιθανότητες γι’ αυτό παραμένουν αβέβαιες.

Η ενέργεια αποτελεί το πιο άμεσο κανάλι. Η Ε.Ε. μείωσε την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο από πάνω από 40% το 2021 σε λίγο πάνω από 10% το 2024. Η HSBC εκτιμά ότι μόνο μια ουσιαστική χαλάρωση των κυρώσεων θα οδηγούσε σε σημαντική πτώση των τιμών. Ένα σενάριο μείωσης των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου κατά 10% θα μπορούσε να μειώσει τον πληθωρισμό της ευρωζώνης κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες και να προσθέσει 0,1% στην ανάπτυξη.

Αμυντικές δαπάνες και επενδύσεις

Οι αμυντικές δαπάνες αναμένεται να ενισχυθούν. Τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ έχουν δεσμευτεί να αυξήσουν τις δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, με 3,5% για στρατιωτικούς σκοπούς. Η HSBC προβλέπει ότι οι δαπάνες της Ε.Ε. θα αυξηθούν κατά 0,5% του ΑΕΠ έως το 2027, προσθέτοντας περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες στην ανάπτυξη. Μια ειρηνευτική συμφωνία που θα έδινε μεγαλύτερο βάρος στην Ευρώπη θα μπορούσε να επιταχύνει αυτήν την πορεία.

Η Γερμανία έχει ήδη θέσει στόχο το 3,5% μέχρι το 2029, ενώ η Ε.Ε. διαθέτει νέο πρόγραμμα αμυντικών δανείων ύψους 150 δισ. ευρώ.

Εμπόριο, πρόσφυγες και ανοικοδόμηση

Το εμπόριο με τη Ρωσία και η επιστροφή Ουκρανών προσφύγων θα έχουν περιορισμένο αντίκτυπο, σύμφωνα με την HSBC. Πριν τον πόλεμο, οι εξαγωγές προς τη Ρωσία αντιστοιχούσαν στο 0,8% του ΑΕΠ της Ε.Ε., ενώ οι Ουκρανοί πρόσφυγες που δηλώνουν πρόθεση επιστροφής φέτος ανέρχονται μόλις στο 5%.

Η μεγαλύτερη δυνητική πρόκληση και ευκαιρία είναι η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Οι ζημιές έως το τέλος του 2024 εκτιμώνται σε 524 δισ. δολάρια, με ανάγκες κυρίως σε στέγαση και μεταφορές. Αν και οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο, μεγάλο μέρος των καταστροφών αφορά περιοχές που βρίσκονται υπό ρωσικό έλεγχο, περιορίζοντας την πρόσβαση.

Η Ε.Ε. έχει ήδη δεσμεύσει 50 δισ. ευρώ σε βοήθεια για το 2024-2027 και εξετάζει επιπλέον 100 δισ. ευρώ μέσω επιχορηγήσεων και δανείων για το 2028-2034, με κοινή έκδοση χρέους.