Οι διεθνείς προκλήσεις φέρνουν τον κλάδο των ελληνικών τροφίμων σε κρίσιμο σταυροδρόμι, προσφέροντας ταυτόχρονα σημαντικές αναπτυξιακές ευκαιρίες, σύμφωνα με το νέο τεύχος «Τάσεις του Επιχειρείν» της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας.

Σταθερή πορεία με ήπια επιβράδυνση

Το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι πωλήσεις του επιχειρηματικού τομέα διατηρήθηκαν σε ανοδική τροχιά, με αύξηση 0,9% σε αποπληθωρισμένους όρους στο α’ τρίμηνο. Η επίδοση αυτή ήταν χαμηλότερη από το προηγούμενο 12μηνο (3,2%), λόγω γεωπολιτικής αβεβαιότητας και της δασμολογικής πολιτικής των ΗΠΑ. Παρά ταύτα, η ΕΤΕ εκτιμά βελτίωση για το υπόλοιπο του έτους, με συνολική επίδοση 2,3% για το 2025.

Κύριοι πυλώνες στήριξης παραμένουν οι επενδύσεις σε τεχνολογία και κατασκευές, ενώ η βιομηχανία και το εμπόριο κινούνται ήπια θετικά.

Η υπεροχή του κλάδου τροφίμων

Ο κλάδος τροφίμων και ποτών παρουσίασε αύξηση 3,1% το τελευταίο εξάμηνο, υπερβαίνοντας τη λοιπή βιομηχανία (1,5%). Η πρόοδος αυτή είναι αποτέλεσμα 25ετούς στρατηγικής ενδυνάμωσης, με ανθεκτικές πωλήσεις ακόμη και σε περιόδους ύφεσης.

Η εξωστρέφεια έχει αυξηθεί από 13% (2001–2014) σε 25% σήμερα, πλησιάζοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η απόδοση ενεργητικού σχεδόν διπλασιάστηκε (3,9% έναντι 2,2% προ κρίσης).

Διεθνείς προοπτικές και προκλήσεις

Η διεθνής ζήτηση για ελληνικά τρόφιμα αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα, παρά τις προκλήσεις όπως η εμπορική αβεβαιότητα, η ισοτιμία ευρώ–δολαρίου και οι αλλαγές στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η ΕΤΕ εκτιμά ότι η σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην προστιθέμενη αξία και την παραγωγικότητα θα μπορούσε να προσφέρει συνολικά έως 5 δισ. ευρώ επιπλέον αξίας στον κλάδο.

Το νέο παραγωγικό μοντέλο

Η μετάβαση απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις, όπως επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη (γεωργία ακριβείας, τεχνολογία μεταποίησης, τυποποίηση) και δημιουργία συνεργατικών σχημάτων (clusters, συνεταιρισμοί) για επίτευξη οικονομιών κλίμακας. Παράλληλα, η αύξηση της εξωστρέφειας στο 31% βραχυπρόθεσμα και στο 41% μεσοπρόθεσμα θα ενισχύσει την παρουσία του κλάδου στις διεθνείς αγορές.

Σε μια εποχή εμπορικών εντάσεων και μεταβαλλόμενων χρηματοδοτικών προτεραιοτήτων στην Ευρώπη, ο κλάδος τροφίμων και ποτών έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε μοχλό ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία.